Home » NFT LÀ GÌ? NFT CƠ BẢN 2022

NFT LÀ GÌ? NFT CƠ BẢN 2022

by Jimmy
NFT là gì? NFT cơ bản 2022

Non-Fungible Tokens (NFTs) dường như ở khắp mọi nơi trong thời gian qua. Từ tranh ảnh, nghệ thuật, âm nhạc đến thể thao hay đất ảo, những tài sản kỹ thuật số (mã hóa) này đang được bán như cơn sốt hoa Tulip Hà Lan thế kỷ 17 — với giá hàng triệu đô. Vậy NFT là gì? Liệu NFT có thực sự đáng tiền, đáng quan tâm – hay chỉ là làn sóng nóng bỏng, ảo diệu và cường điệu? Một số chuyên gia cho rằng chúng là một bong bóng đang nén và có thể vỡ bất kỳ lúc nào, giống như cơn sốt dot.com hay trào lưu thú nhồi bông Beanie Babies những năm 90s. Ở một góc khác nhiều người lại tin rằng NFTs sẽ tiếp tục tồn tại, phát triển và công nghệ này sẽ từ từ thay đổi thói quen của rất nhiều nhà đầu tư trong thị trường

1. NFT LÀ GÌ?

Để hiểu được điều này, đầu tiên bạn phải hiểu như thế nào là “fungible” và “non-fungible”.

NFT LÀ GÌ? HƯỚNG DẪN NFT CHO NGƯỜI MỚI (2022)
“Fungible” vs “Non-Fungible” = “Có thể thay thế” vs “Không thể thay thế”.
  • Ví dụ của “fungible” là tờ tiền 10 ngàn đồng có thể dễ dàng được trao đổi hay có giá trị như 1 tờ tiền 10 ngàn đồng khác.
  • Ví dụ của “non-fungible” là bức tranh nàng Monalisa, trên thế giới có hàng ngàn bản sao chép, vẽ lại nhưng không bức nào có thể trao đổi tương đương và có giá trị như bức tranh thật.

NFT là tài sản được mã hóa (tokenized asset) không thể thay thế, được hiểu chung là đại diện cho các loại hình sản phẩm trong thế giới thực như nghệ thuật, hội họa, âm nhạc, vật phẩm trong trò chơi hay video. Chúng được mua và bán trực tuyến bằng tiền điện tử (tiền mã hóa) và chúng thường được mã hóa bằng cùng một phần mềm nền tảng (codes, software) giống như nhiều loại tiền mã hóa khác.

Các đặc tính của NFTs:

  • NFT được lập trình qua codes trên blockchain, tác giả và chủ sở hữu luôn được xác nhận
  • Mỗi NFT là duy nhất và chúng không thể hoán đổi cho nhau
  • NFT là vĩnh cửu
  • NFT có thể được mua bán trao đổi trên các chợ NFTs

Mặc dù chúng đã xuất hiện từ năm 2014, NFTs hiện đang trở nên nổi tiếng vì chúng đang ngày càng trở thành một cách phổ biến để mua bán tác phẩm nghệ thuật kỹ thuật số (digital artwork). Chỉ riêng vào năm 2021, giá trị của thị trường NFTs đã lên một con số đáng kinh ngạc là 41 tỷ đô, một con số gần bằng tổng giá trị của toàn bộ thị trường mỹ thuật toàn cầu.

NFTs nói chung là một loại sản phẩm rất đặc thù và có mã nhận dạng duy nhất. Arry Yu, chủ tịch Hội đồng Cascadia Blockchain của Hiệp hội Công nghiệp Công nghệ Washington, cũng là giám đốc điều hành của Quỹ Yellow Umbrella Ventures cho biết: “Về cơ bản, NFT tạo ra sự khan hiếm kỹ thuật số. Điều này hoàn toàn trái ngược với hầu hết các sáng tạo kỹ thuật số, hầu như luôn luôn có nguồn cung vô hạn. Về mặt giả thuyết, việc cắt giảm nguồn cung sẽ làm tăng giá trị của một tài sản nhất định, giả sử nhu cầu đối với nó là chưa đổi.

Trong giai đoạn đầu tiên này, nhiều sản phẩm NFTs không phải là những sáng tạo ban đầu mà chúng đã tồn tại ở một số định dạng khác ở một nơi khác, ví dụ như các video clip mang tính biểu tượng từ các khoảnh khắc trong các trận đấu NBA (bóng rổ nhà nghề Mỹ) hoặc các sản phẩm nghệ thuật đã xuất hiện trên Instagram.

NFT LÀ GÌ? HƯỚNG DẪN NFT CHO NGƯỜI MỚI (2022)
69.3 triệu đô NFT – “EVERYDAYS: The First 5000 Days” by Mike Winklemann

Nghệ sĩ kỹ thuật số nổi tiếng Mike Winklemann, hay còn được biết đến với cái tên “Beeple”, đã tổng hợp 5000 bức vẽ hàng ngày để tạo ra một sản phẩm NFT được nhiều người biết đến nhất năm 2021, “EVERYDAYS: The First 5000 Days”, được bán tại sàn đấu giá Christie’s với giá kỷ lục 69.3 triệu đô. Bất kỳ ai cũng có thể xem các hình ảnh riêng lẻ — hoặc thậm chí toàn bộ ảnh ghép trực tuyến miễn phí. Vậy tại sao mọi người lại sẵn sàng chi hàng triệu USD cho một thứ mà họ có thể dễ dàng chụp ảnh màn hình hoặc tải xuống? Bởi vì một NFT cho phép người mua là người sở hữu mặt hàng đầu tiên. Không chỉ vậy, các yếu tố xác thực được tích hợp để làm bằng chứng về quyền sở hữu. Các nhà sưu tập coi trọng “quyền khoe khoang kỹ thuật số” đó gần như cao hơn rất nhiều so với bản thân mặt hàng đó.

2. NFT KHÁC VỚI TIỀN ĐIỆN TỬ NHƯ THẾ NÀO?

Về cơ bản tiền mã hóa như Bitcoin hay Ethereum là “fungible”, tức là chúng có thể trao đổi, thay thế được bằng 1 đồng Bitcoin hay Ethereum khác mà người dùng sẽ vẫn nhận định được giá trị của chúng là như nhau. Tương tự như việc đồng 1USD này có giá trị tương đương như đồng 1USD khác. Khả năng có thể thay thế được của tiền mã hóa làm cho nó trở thành một phương tiện đáng tin cậy để thực hiện các giao dịch trên nền tảng công nghệ Blockchain.

NFT thì khác, “non-fungible”, chữ ký điện tử trong mỗi NFT làm cho nó là duy nhất và không thể trao đổi hoặc bình đằng với nhau, do đó không thể thay thế. Ví dụ, một clip NBA Top Shot không tương đương với sản phẩm “EVERYDAYS” hay chính một sản phẩm NBA Top Shot khác, đơn giản vì chúng đều là NFTs.

3. NFT HOẠT ĐỘNG NHƯ THẾ NÀO?

Ở một góc khác tương tự như Tiền mã hóa, NFT được tạo ra và tồn tại trên một Blockchain (chuỗi khối), là một sổ cái công khai phân tán, thực hiện và ghi nhận lại các giao dịch. Có lẽ ở đâu đó bạn đã biết đến với công nghệ Blockchain cũng như cách Tiền mã hóa được tạo ra trên nền tảng công nghệ này. Blockchain Ethereum là đơn vị đầu tiên tạo ra bộ tiêu chuẩn kỹ thuật để đúc ra 1 NFT (mã ERC-721), và Ethereum cũng đang là hệ sinh thái với đông đảo lượng người dùng nhất, cho nên NFT thường được tổ chức trên blockchain này , mặc dù một số blockchain khác cũng có thể hỗ trợ tạo ra NFT.

NFT được tạo ra hoặc được “đúc” (mint) từ các sản phẩm kỹ thuật số đại diện cho cả vật phẩm hữu hình và vô hình, tại thời điểm viết bài, NFT đang được áp dụng vào các mảng sản phẩm bao gồm và không giới hạn như:

  • Nghệ thuật, đồ họa, ảnh động (Gif)
  • Video, Âm nhạc
  • Khoảnh khắc thể thao nổi bật
  • Bộ sưu tầm
  • Hình đại diện ảo và trang phục và vật phẩm trong trò chơi điện tử
  • Các sản phẩm thiết kế thời trang
  • Bằng cấp, chứng chỉ, thẻ hội viên, thẻ CLB

NFT thậm chí là 1 dòng tweet. Người đồng sáng lập Twitter Jack Dorsey đã bán tweet đầu tiên của mình dưới dạng NFT với giá hơn 2,9 triệu đô. Về cơ bản, NFT giống như các vật phẩm của nhà sưu tập vật lý (hữu hình), trong trường hợp này nó là kỹ thuật số. Vì vậy, thay vì nhận được một bức tranh sơn dầu thực tế để treo trên tường, thay vào đó, người mua nhận được một sản phẩm kỹ thuật số.

NFT LÀ GÌ? HƯỚNG DẪN NFT CHO NGƯỜI MỚI (2022)
Dòng tweet đầu tiên của Jack Dorsey gắn mã NFT được bán giá 2,9 triệu USD

Họ cũng có được quyền sở hữu độc quyền. Mỗi NFT chỉ có thể có một chủ sở hữu tại một thời điểm và trên nền tảng công nghệ blockchain giúp chúng ta dễ dàng xác minh được quyền sở hữu cũng như chuyển giao NFT giữa người mua và người bán. Người tạo ra NFT cũng có thể lưu trữ thông tin cụ thể về NFT đó trên siêu dữ liệu (metadata). Ví dụ, các nghệ sĩ có thể ký vào tác phẩm nghệ thuật của họ bằng cách đưa chữ ký của họ vào trong tệp dữ liệu đi kèm.

4. NFT ĐƯỢC DÙNG ĐỂ LÀM GÌ?

Công nghệ chuỗi khối (blockchain) và NFT mang đến cho các nghệ sĩ và những nhà sáng tạo nội dung một cơ hội hoàn hảo để kiếm tiền từ sản phẩm của họ. Ví dụ, các nghệ sĩ không còn phải phụ thuộc vào các phòng trưng bày hoặc nhà đấu giá để bán tác phẩm của họ. Thay vào đó, nghệ sĩ có thể bán nó trực tiếp cho người tiêu dùng hay nhà sưu tập dưới dạng NFT, điều này cũng cho phép họ giữ lại nhiều lợi nhuận hơn. Ngoài ra, các nghệ sĩ có thể lập trình một con số phí bản quyền (% royalty) mà họ sẽ nhận được trên doanh thu mỗi khi nào tác phẩm của họ được bán cho chủ sở hữu mới. Đây là một tính năng rất hấp dẫn vì các nghệ sĩ thường không nhận được gì cho các giao dịch trong tương lai sau khi nó được bán lần đầu tiên.

NFTP = Non-Fungible Toilet Papers by Charmin
NFTP = Non-Fungible Toilet Papers by Charmin

Nghệ thuật không phải là cách duy nhất để kiếm tiền với NFT. Các thương hiệu như Charmin và Taco Bell đã bán đấu giá tác phẩm nghệ thuật NFT theo chủ đề để gây quỹ từ thiện. Charmin gọi sản phẩm của mình là “NFTP = non-fungible toilet paper” (giấy vệ sinh không thể thay thế) và tác phẩm nghệ thuật NFT của Taco Bell đã bán hết trong vài phút, với giá thầu cao nhất tương đương 1.5 ETH, khoảng 3000 USD tại thời điểm viết bài.

Nyan Cat, một bức ảnh GIF có từ năm 2011 về một con mèo với thân hình bánh quy, được bán với giá gần 600,000 đô vào tháng 2/2021. Và NBA Top Shot đã tạo ra hơn 500 triệu đô doanh thu tính đến cuối tháng 3/2021. Một chiếc NFT nổi bật của LeBron James đã thu về hơn 200,000 đô. Ngay cả những người nổi tiếng như Snoop Dogg và Lindsay Lohan cũng đã tham gia vào NFT, phát hành những kỷ niệm, những tác phẩm nghệ thuật và khoảnh khắc độc đáo dưới dạng NFTs.

5. SỞ HỮU, TRAO ĐỔI VÀ CHỢ “NFT MARKETPLACE”

Nếu bạn muốn bắt đầu sở hữu NFTs của riêng mình, bạn sẽ cần phải có một số thứ chính. Đầu tiên, bạn sẽ cần có một ví điện tử (crypto wallet) cho phép bạn lưu trữ NFTs và tiền điện tử. Bạn có thể sẽ cần mua một số tiền điện tử, như Ether, tùy thuộc vào loại tiền tệ mà nhà phát hành bộ NFTs đó chấp nhận. Bạn có thể mua tiền điện tử bằng thẻ tín dụng trên các nền tảng như Coinbase, Binance, Kraken, eToro và thậm chí cả PayPal hay Robinhood. Sau đó, bạn sẽ có thể chuyển nó từ sàn giao dịch sang ví của mình. Lưu ý, hầu hết các sàn giao dịch đều thu phí giao dịch qua một tỷ lệ phần trăm nhất định khi bạn mua/ bán tiền điện tử.

Khi bạn đã thiết lập và cấp vốn cho ví của mình, sẽ không thiếu các chợ NFT để mua sắm. Hiện tại, các chợ NFT lớn nhất trên nền tảng blockchain Ethereum như Opensea.io, Rarible.com; trên blockchain Solana như DigitalEyes.market, SolSea.io, Solanart.io, trên Near protocol là Paras.id.

Mặc dù những nền tảng này hay những nền tảng khác có hàng nghìn người sáng tạo và sưu tập NFT, nhưng hãy đảm bảo bạn nghiên cứu và đánh giá kỹ trước khi mua. Một số nghệ sĩ đã trở thành nạn nhân của những kẻ mạo danh đã niêm yết và bán tác phẩm của họ mà không được sự cho phép.

Ngoài ra, quy trình xác minh dành cho người sáng tạo và danh sách NFTs không nhất quán giữa các nền tảng – một số nghiêm ngặt hơn các nền tảng khác. Ví dụ: OpenSea và Rarible không yêu cầu xác minh chủ sở hữu đối với việc niêm yết NFT. Các biện pháp bảo vệ người mua dường như khá giới hạn, vì vậy hãy luôn thận trọng khi mua NFT.

6. BẠN CÓ NÊN MUA NFT KHÔNG?

DYOR - Do Your Own Research
DYOR – Do Your Own Research – Hãy tự nghiên cứu trước khi ra quyết định đầu tư

Chỉ vì bạn có thể mua NFT, điều đó không có nghĩa là bạn nên mua? Nó phụ thuộc vào hiểu biết, kỳ vọng và mục đích của bạn là gì. Các NFT rất rủi ro vì tương lai của họ không chắc chắn và thực thế thì chúng ta chưa có nhiều dữ liệu lịch sử để đánh giá hiệu suất của chúng. Tuy nhiên NFTs là một thị trường còn tương đối mới nên có thể đáng đầu tư một số tiền nhỏ để thử nghiệm ngay bây giờ.

Nói cách khác, đầu tư vào NFT phần lớn là một quyết định cá nhân. Nếu bạn có tiền dư dả, nó có thể đáng xem xét, đặc biệt nếu một món NFT nào đó có ý nghĩa đối với bạn. Nhưng hãy nhớ rằng, giá trị của NFT hoàn toàn dựa trên những gì người khác sẵn sàng trả giá cho nó. Do đó, nhu cầu mua sẽ thúc đẩy giá chứ không hẳn là các chỉ số phân tích cơ bản, kỹ thuật hoặc kinh tế, những thứ thường ảnh hưởng đến giá cổ phiếu thông thường. Tất cả điều này có nghĩa là, một NFT có thể được bán lại với giá thấp hơn giá bạn đã mua nó. Hoặc thậm chí bạn không thể bán được nếu không ai muốn mua chúng.

Điều đó có nghĩa là, hãy tiếp cận NFT giống như bạn làm với bất kỳ khoản đầu tư nào. Hiểu NFT là gì là chưa đủ, bạn cần thực hiện việc tự nghiên cứu và đánh giá cho từng dự án hay bộ sưu tập NFTs, thấu hiểu các rủi ro bao gồm cả việc bạn có thể mất tất cả số tiền đầu tư của mình. Và nếu bạn quyết định sẽ đầu tư, thì hãy lập cho mình một kế hoạch và thực hiện một cách thận trọng.

7. GÓC NHẬN ĐỊNH CỦA TÁC GIẢ

Bài viết này mong muốn trả lời được câu hỏi “NFT là gì?” và mang đến cho người đọc những nội dung cơ bản nhất về NFT, mọi ý kiến đóng góp xin vui lòng gửi về hộp thư của chúng tôi. Gần đây, tác giả cũng nhận thấy có nhiều người tranh cãi về tính ứng dụng của NFTs, và liệu rằng những gì đang được thể hiện qua các sản phẩm NFT hay sự bùng nổ của các chợ NFTs, khối lượng và giá trị giao dịch chỉ là bong bóng, bề nổi và sẽ nhanh chóng thoái trào trong tương lai gần. Tác giả không phản bác ý kiến trên, vì nó có góc nào đó có ý đúng.

  • Đúng ở đây là tính phong trào của nó, cái gì đó mới, độc đáo cũng sẽ thu hút được lượng người dùng bùng nổ trong một thời gian ngắn
  • Đồng thời cơ hội kiếm được rất nhiều tiền qua việc phát hành và mua bán các sản phẩm NFTs là có thật, điều này thu hút một lượng lớn các nhà đầu tư nhỏ lẻ lao vào thị trường, đầu tư, mua bán nhưng không thực sự hiểu biết hoặc không nghiên cứu và đánh giá kỹ trước khi đầu tư. Và kết quả là họ mất tiền, dẫn đến việc chán nản và trách móc NFT cũng như thị trường của nó

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là NFT sẽ thoái trào rồi biến mất. Quay lại cơ bản, chúng ta không thể bỏ qua được những lợi ích đặc thù của 1 sản phẩm NFT mang lại (như thông tin đã nêu ra trong bài viết này) dựa trên công nghệ nền tảng Blockchain. Công nghệ Blockchain và NFTs mạng lại cả 1 thế giới mới cho các nhà sáng tạo.  Ngoài những ứng dụng như đã nêu ở trên, NFT rất có thể có tiềm năng ứng dụng vào việc số hóa, mã hóa một tài sản hữu hình trong đời sống, sản phẩm mà người dùng, người mua nhận định đó là 1 tài sản, và họ có nhu cầu trao đổi và mua bán nó không chỉ một lần trong tương lai.

Đối với các doanh nghiệp, thương hiệu, ứng dụng NFTs vào sản phẩm dịch vụ có thể tạo ra các bước đi đột phá, tiên phong, không chỉ  đơn giản là số hóa, mã hóa sản phẩm, dịch vụ (digitalization). Đây có lẽ còn là một công cụ marketing cực kỳ hiệu quả, đem lại làn gió mới, cơ hội tiếp cận tập khách hàng mới vượt qua rào cản về không gian và vị trí địa lý.

*** Nguồn tham khảo Binance, Cointelegraph

 

NỘI DUNG LIÊN QUAN

xin vui lòng nhận xét về bài viết